سوگ نامه عاشورایی شاعر برجسته ایرانی کسایی مروزی

به گزارش وبلاگ همصحبت، خبرنگاران/خراسان رضوی واقعه عاشورا به واسطه علاقه وافر ایرانیان به اهل بیت، تاثیر عمیقی بر شعر و ادب فارسی نیز بر جای گذارده و شعر از نخستین اشکال ادبیات است که با تاثیرپذیری از این واقعه توانسته مصیبت اهل بیت(ع) را با شکلی متفاوت به مخاطبان منتقل کند.

سوگ نامه عاشورایی شاعر برجسته ایرانی کسایی مروزی

از گذشته تا به امروز اشعار مختلفی توسط شاعران فارسی زبان در خصوص واقعه عاشورا سروده شده که مجدالدین ابوالحسن کسایی مروزی یکی از این شاعران است.

کسایی مروزی از نخستین شاعران شیعه مذهب قرن چهارم و معاصر عهد سامانی است که در خصوص کربلا و قیام امام حسین(ع) به زبان فارسی سوگ نامه ای حزن انگیز سروده است. محققان حوزه ادبیات معتقدند که مقام کسایی مروزی در ادبیات به اندازه رودکی، بلخی و دقیقی طوسی بالا و ارزشمند است.

کسایی ابتدا در مدح سلاطین زمان خود شعر می سرود ولی بعدها پشیمان شد و به مدح حضرت مصطفی(ص) و اهل بیت(ع) پرداخت و اشعار باقی مانده اش را می توان به عنوان نماد عشق و ارادت به خاندان رسالت معرفی کرد.

لغت فرس، کتاب النقض، مجمع الفرس، لباب الالباب، فرهنگ جهانگیری و فرهنگ رشیدی از جمله منابع اشعار کسایی مروزی است که نشان می دهد از میان 292 بیت باقی مانده از کسایی حدود 80 بیت با موضوعات دینی سروده شده است.

محققان حوزه ادبیات با آنالیز اشعار جامانده از این شاعر مسلمان معتقدند که کسایی از زبان شعرش برای دفاع از اهل بیت(ع) و پاسخ به دشمنان این خاندان استفاده می نموده و قسمتی از اشعارش را در راه تبلیغ سیاسی و فکری به کار می برده است.

شعر مجدالدین ابوالحسن کسایی مروزی در وصف عاشورا به این توضیح است:

باد صبا درآمد فردوس گشت صحرا

آراست بوستان را نیسان به فرش دیبا

آمد نسیم ِ سنبل با مشک و با قرنفل

آورد نامهٔ گل باد صبا به صهبا

کهسار چون زمرّد نقطه زده ز بُسَّد

کز نعت او مُشَعبد حیران شده ست و شیدا

آبِ کبود بوده چون آینه زدوده

صندل شده ست سوده نموده به می مُطرّا

رنگ نبید و هامون پیروزه گشت و گلگون

نخل و خدنگ و زیتون چون قبّه های خضرا

دشت است یا سِتبرق باغ است یا خُوَرنق

یک با دگر مطابق چون شعر سعد و اسما

ابر آمد از بیابان چون طیلسان رُهبان

برق از میانش تابان چون بُسّدین چلیپا

آهو همی گُرازد، گردن همی فرازد

گه سوی کوه تازد گه سوی راغ و صحرا

آمد کلنگ فرخ همرنگ چرخ دورخ

همچون سپاه خَلُّخ صف برکشیده سرما

بر شاخ سرو بلبل با صد هزار غلغل

دُرّاج باز بر گل چون عُروه پیش عَفرا

قمری به یاسمن بر ساری به نسترن بر

نارو به نارون بر برداشتند غوغا

باغ از حریر حُلّه بر گل زده مظله

مانند سبز کِلّه بر تکیه گاه دارا

گلزار با تأسف خندید بی تکلّف

چون پیش تخت یوسف رخساره زلیخا

گل باز نموده دیده باران برو چکیده

چون خوی فرو دویده بر عارض چو دیبا

گلشن چو روی لیلی یا چون بهشت مولی

چون طلعت تجلّی بر کوه طور سینا

سرخ و سیه شقایق هم ضدّ و هم موافق

چون مؤمن و منافق پنهان و آشکارا

سوسن لطیف و شیرین چون خوشه های پروین

شاخ و ستاک نسرین چون برج ثور و جوزا

وان ارغوان به کَشّی با صدهزار خوشّی

بیجاده بدخشی برتاخته به مینا

یاقوت وار لاله بربرگ لاله ژاله

نموده بدو حواله غواص دُرّ دریا

شاه اسپرغم رسته چون جعد برشکسته

وز جای برگسسته نموده نشاط بالا

وان نرگس مصور چون لؤلؤ منور

زر اندر و مدوّر چون ماه بر ثریا

عالم بهشت گشته عنبر سرشت گشته

کاشانه زشت گشته صحرا چو روی حورا

ای سبزه خجسته از دست برف جسته

آراسته نشسته چون صورت مُهنّا

دانم که پرنگاری سیراب و آبداری

چون نقش نو بهاری آزاده طبع و برنا

گر تخت خسروانی ور نقش چینیانی

ور جوی مولیانی پیرایه بخارا

هم نگذرم سوی تو هم ننگرم سوی تو

دل ناورم سوی تو اینک چک تبرّا

کاین مشکبوی عالم وین نوبهار خرم

بر ما چنان شد از غم چون گور تنگ و تنها

بیزارم از پیاله وز ارغوان و لاله

ما و خروش و ناله کنجی گرفته مأوا

دست از جهان بشویم عزّ و شرف نجویم

مدح و غزل نگویم مقتل کنم تقاضا

میراث مصطفی را فرزند مرتضی را

مقتول کربلا را تازه کنم تولّا

آن نازش محمد پیغمبر مؤبَّد

آن سید ممجّد شمع و چراغ جهان

آن میر سربریده در خاک خوابنیده

از آب ناچشیده گشته اسیر غوغا

تنها و دلشکسته بر خویشتن گرسته

از خان و مان گسسته وز اهل بیت آبا

از شهر خویش رانده وز ملک بر فشانده

مولی ذلیل مانده بر تخت ِ ملک مولی

مجروح خیره گشته ایام تیره گشته

بدخواه چیره گشته بی رحم و بی محابا

بی شرم شمر کافر ملعون سنان ابتر

لشکر زده برو بر چون حاجیان بطحا

تیغ جفا کشیده بوق ستم دمیده

بی آب نموده دیده تازه شده معادا

آن کور بسته مطرد بی طوع گشته مرتد

بر عترت محمد چون ترک غز و یغما

صفین و بدر و خندق حجت گرفته با حق

خیل یزید احمق یک یک به خونْش کوشا

پاکیزه آل یاسین گمراه و زار و مسکین

وان کینه های پیشین آن روز گشته پیدا

آن پنجرماهه کودک باری چه کرد ویحک

کز پای تا به تارک مجروح شد مفاجا

بیچاره شهربانو مصقول نموده زانو

بیجاده گشته لؤلؤ بر درد ناشکیبا

آن زینب غریوان اندر میان دیوان

آل زیاد و مروان نظّاره گشته عمدا

مؤمن چنین تمنی هرگز کند؟ نگو، نی !

چونین نکرد مانی، نه هیچ گبر و ترسا

آن بی وفا و غافل غره شده به باطل

ابلیس وار و جاهل نموده به کفر مبدا

رفت و گذاشت گیهان دید آن عظیم برهان

وین رازهای پنهان پیدا نمایند فردا

تخم جهان بی بر این است و زین فزون تر

کهتر عدوی مهتر نادان عدوی دانا

بر مقتل ای کسایی برهان همی نمایی

گر هم بر این بپایی بی خار گشت خرما

مؤمن درم پذیرد تا شمع دین بمیرد

ترسا به زر بگیرد سمّ خر مسیحا

تا زنده ای چنین کن دل های ما حزین کن

پیوسته آفرین کن بر اهل بیت زهرا(س)

منبع: خبرگزاری ایسنا

به "سوگ نامه عاشورایی شاعر برجسته ایرانی کسایی مروزی" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "سوگ نامه عاشورایی شاعر برجسته ایرانی کسایی مروزی"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید